Monday, July 8, 2019
Cơn bão trên dãy núi Rocky, đỉnh Rosalie - Albert Bierstadt
Lần này ta sẽ làm một việc có thể nói là hai trong một. Đó là giới thiệu về một họa sĩ sinh ra và theo học mỹ thuật ở Đức nhưng lại chuyên vẽ những cảnh hùng vĩ của miền Tây nước Mỹ. Tạm coi đó như là cách giới thiệu về hội họa cho cả Đức và Mỹ là hai nơi mà từ trước đến nay ta chưa có dịp nói tới!
Cơn bão trên dãy núi Rocky, đỉnh Rosalie (A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie). Bức tranh hoành tráng về bầu trời giông bão trên đỉnh núi của Albert Bierstadt từ lâu đã thu hút trí tưởng tượng của người xem, đây được coi là một trong những kiệt tác của ông. Năm 1863, Bierstadt trở thành người Mỹ gốc châu Âu đầu tiên chinh phục đỉnh núi này và tự đặt tên cho nó là Đỉnh núi Rosalie, theo tên người vợ tương lai của mình. Bức tranh tiêu biểu cho trường phái nghệ thuật Ánh sáng (Luminism). Có thể hiểu một cách đơn giản đây là một trường phái hội họa Mỹ theo cách đối lập hoàn toàn với trường phái Ấn tượng ở Châu Âu. Khác với sự phô trương của những nét cọ nổi, sự sôi động và thô ráp của dòng tranh Ấn tượng (Impressionism), Luminism lại chủ trương dấu nét cọ, tôn thờ sự bóng bẩy và chính xác. Ánh sáng trong tranh thường mờ ảo, mềm mại. Bề mặt tranh thường phẳng và mịn màng chứ không thô ráp như trong Ấn tượng.
Tác phẩm nghệ thuật này mô tả một cảnh thiên nhiên hùng vĩ và tráng lệ, nằm trong dãy núi Rocky. Ở trung tâm bức tranh, đỉnh núi Rosalie phủ đầy tuyết trắng sừng sững giữa những đám mây. Một cơn bão dường như đang hình thành, được thể hiện qua bầu trời tối tăm và u ám tương phản với ánh nắng mặt trời xuyên qua chiếu sáng một phần địa hình hiểm trở của ngọn núi. Chất lượng rực rỡ của ánh nắng mặt trời là đặc điểm nổi bật của trường phái Luminism, vốn tìm cách thể hiện ánh sáng một cách mềm mại và khuếch tán.
Ở tiền cảnh, một thung lũng thanh bình điểm xuyết những tán cây xanh tươi hiện ra. Có những dấu hiệu của sự hiện diện của con người, như những hình người nhỏ nhắn và dường như là một con đường mòn của đàn gia súc uốn lượn qua thung lũng hướng về phía những ngọn núi, cho thấy sự tương tác giữa con người và cảnh quan rộng lớn của nước Mỹ. Cảm giác yên bình tương phản với sự hỗn loạn sắp xảy ra của thời tiết phía trên, khi một hồ nước nhỏ được tạo ra bởi thác nước phản chiếu ánh sáng xuyên qua bầu trời đầy mây. Tác phẩm nghệ thuật này nắm bắt được cả quy mô rộng lớn và vẻ đẹp thoáng qua của thiên nhiên, phong cảnh hoang dã của nước Mỹ trong thời điểm nó được coi là biểu tượng của bản sắc và niềm tự hào dân tộc.
Bức tranh hiện được trưng bày tại Bảo tàng Brooklyn, thành phố New York, Hoa Kỳ.
Nhiều lúc việc thu nhỏ lại bức tranh sẽ làm ta gặp rắc rối lớn. Ví dụ như ở bức tranh này. Vì Albert Bierstadt’s vốn là một họa sĩ bậc thầy về vẽ tiểu tiết. Lối vẽ ưa thích của ông đó là sử dụng cọ nét nhỏ để vẽ những chi tiết nhỏ cực kì tỉ mỉ. Những đường nét này vốn đã rất nhỏ nên khi ta thu nhỏ lại theo bức tranh xuống theo tỷ lệ gấp 5 lần như ở đây thì sẽ tạo ra vô số nét vẽ chỉ nhỏ cỡ như sợi tóc. Do đó để vẽ được chúng ta phải sử dụng một cây cọ có nét cực nhỏ và một kính quang học có độ phóng đại lớn, cứ như đây là một cuộc vi phẫu thuật vậy.
Tuy nhiên phải nói rằng việc chế tác những thứ siêu nhỏ có lẽ cũng có cái thú vị riêng của nó. Còn nhớ ngày xưa có lần đến Kiev, Ucraine đã được xem những tác phẩm vi mô kinh điển nhất của bậc thầy Syadristy,. Chúng vô cùng tinh xảo như tác phẩm "Đoàn lạc đà trong lỗ kim". Có đến 7-8 con lạc đà được đặt bên trong lỗ xâu chỉ của một cây kim may thông thường mà phụ nữ hay dùng để may vá. Ông đã dùng kính hiển vi để chế tác mà hoàn toàn không cần dùng đến keo dán để định vị chúng. Các tác phẩm này chỉ có thể xem bằng kính hiển vi có độ phóng đại lớn. Thật đáng nể. 