Thomas Cole được đánh giá là người đặt nền móng cho hội họa phong cảnh Mỹ . Ông nổi tiếng với những bức tranh phong cảnh lãng mạn. Mặc dù thành công nhưng ông vẫn khao khát truyền tải một mục đích cao cả hơn vào tranh phong cảnh. Đây được gọi là thể loại tranh phong cảnh sử thi (epic landscape painting). "Quá trình hình thành đế chế" (The Course of Empire) là bộ 5 bức tranh nổi tiếng của họa sĩ miêu tả sự trỗi dậy và sụp đổ của một nền văn minh. Loạt tranh phản ánh chu kỳ lịch sử: Trạng thái hoang dã, Mục đồng, Sự hoàn thành (đỉnh cao), Sự hủy diệt, và Hoang tàn, qua đó đưa ra lời cảnh báo về sự suy tàn. Bộ tranh này mô tả quá trình hình thành một đế chế tưởng tượng, từ khi nó xuất hiện giữa vùng hoang vu, mở rộng thành một đô thị tráng lệ, cho đến khi sụp đổ thành đống đổ nát. Câu chuyện ngụ ngôn bi quan này của Cole có lẽ nhằm cảnh báo về số phận của nước Mỹ, khác với niềm tin phổ biến trong giới đương thời rằng nền Cộng hòa non trẻ sẽ không bao giờ thất bại.
Có lẽ Cole đã lấy cảm hứng từ câu thơ của Lord Byron, nhà thơ lớn của nước Anh và là một trong những nhà thơ lớn thế giới ở thế kỷ 19: "First freedom, then glory; when that fails, wealth, vice, corruption — barbarism at last" (Đầu tiên là Tự do, rồi đến Vinh quang — khi điều đó lụi tàn thì sẽ là Giàu sang, đồi bại, tham nhũng — cuối cùng là dã man (suy tàn)). Thi sĩ viết những dòng này khi đứng trước những di tích của Đế chế La Mã. Ông nhận ra một quy luật nghiệt ngã: ngay cả đế chế vĩ đại, hùng mạnh và kiêu hãnh nhất trong lịch sử nhân loại cũng không thể thoát khỏi sự bào mòn của thời gian. Sự suy tàn của Rome không phải do ngoại bang, mà là do sự thối nát bên trong khi họ có quá nhiều tiền tài và quyền lực. Ông nhận thấy một "vòng lặp tất yếu" của lịch sử: Mọi quốc gia lớn mạnh đều bắt đầu bằng việc giành lấy Tự do. Sức mạnh đó dẫn đến Vinh quang (mở rộng bờ cõi, tầm ảnh hưởng). Sự thành công quá mức mang lại Giàu sang, nhưng sự dư dả vật chất lại sinh ra sự Trụy lạc (Vice) và Tham nhũng (Corruption). Điểm kết thúc cuối cùng của chu kỳ này luôn là sự Man rợ (Barbarism) – tức là sự sụp đổ hoàn toàn về đạo đức và thể chế
Năm giai đoạn của bộ tranh:
1. Trạng thái hoang dã (The Savage State): Khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, bình minh, con người sống săn bắn.
2. Trạng thái Arcadia hay Mục đồng (The Arcadian or Pastoral State): Nền văn minh bắt đầu, nông nghiệp, kiến trúc sơ khai, hòa hợp với thiên nhiên.
3. Sự hoàn thành của Đế chế (The Consummation of Empire): Đỉnh cao huy hoàng, kiến trúc đồ sộ, sang trọng nhưng bắt đầu có dấu hiệu suy đồi.
4. Sự hủy diệt (Destruction): Chiến tranh, hỗn loạn, thành phố bị phá hủy.
5. Sự hoang tàn (Desolation): Tàn tích bị thiên nhiên bao phủ, không còn dấu vết con người, ánh trăng bi thương.